| Jamu |
|
Op een vroege morgen in een losmen in Sukabumi (wat een mooie naam: '(ik) hou van de Aarde'). Een ouderwets kruidenvrouwtje (jamu géndong) kwam aan mijn kamerdeur. Deze jamu-verkoopsters gaan nog precies zo gekleed als alle verkoopsters uit mijn jeugd: een eenvoudige sarong en kabaya; een gevlochten bambucaping op het hoofd, in een grote bakul in een selendang op de rug (=géndong): in pisangblad verpakte kruidenmengsels, allerlei flesjes en potjes; en in hun hand een tas met glazen en in de andere hand dikwijls een emmertje water. Aangezien ze practisch leegverkocht was, nodigde ik haar voor de ochtendkoffie met wat lekkers voor ontbijt van ventende verkoopsters ook nog met een bakul op de rug en op een tampah (van bambu gevlochten platte mand) op het hoofd. Ze vertelde over haar man, zoons en kleinkinderen, welke bijna naar het middelbaar onderwijs gingen. Snel hoofdrekenen leverde als resultaat dat deze vrouw dus minstens 40 jaar oud moest zijn. Ze oogde als 35. Verlegen vertrouwde ze me toe dat ze bijna 60 was. De belangsteling bij je Javaanse genezer was gewekt: in bijna elk stadje zocht ik contact met deze jamuvrouwen. Dat ging buitengewoon gemakkelijk en op evenwaardig niveau; naar later bleek, omdat ik dezelfde lichaamsgeur had als zij: jarenlang dagelijks gebruik van klabět (fenugriek= trigonela foenum graecum). Ze leefden eenvoudig ouderwets, soms zonder radio of tv. In Malang liet een vrouw me zien hoe ze haar kruiden behandelde. Hetgeen me onder andere aan Emoto deed denken. Deze vrouw zag zichzelf als een soort priesteres met de opdracht om gezondheid naar zichzelf, haar kinderen en haar medemensen te brengen. De aandacht en liefde waarmee ze haar kruidenmengsels samenstelde, had ze van haar oma geleerd; het was een overgeleverd eeuwenoud weten. (www.nieuws.leidenuniv.nl: In dit verband is in Indonesië vastgesteld, dat vele traditionele genezers als kruidenverkoopsters (jamu géndong), lokale kruidendokters (dukun) en traditionele vroedvrouwen (dukun bayi) bij het verzamelen in het regenwoud en het ceremonieel vermengen van kruiden een aantal rituelen toepassen die in essentie tot taak hebben de betreffende planten met respect en zonder winstbejag te behandelen en te gebruiken.) Uit deze gesprekken bleek onder meer, dat een jeugdig uiterlijk een weerspiegeling is van het innerlijk. Veroudering treedt op bij slechte levensomstandighheden, slechte voeding voor lichaam en geest. Zodra zo'n vrouwtje in het groot zou gaan werken, zou ze niet meer de persoonlijke aandacht kunnen geven aan elk kruid, niet meer het intieme contact hebben met het 'Grote Energieveld'. Ze zou allerlei spanningen krijgen die inherent zijn aan het zaken doen en daarmee veel eerder verouderen. Ze zou ook haar bijzondere persoonlijkheid kwijtraken. Ik geloof dat het te maken heeft met een optimale celstofwisseling. Zo goed gevoed als de huidcellen er uitzien, zal het ook zijn met alle andere lichaamscellen. Het met hart en ziel bezig zijn met iets waar je helemaal achter staat, de dagelijkse verbinding met de alomvattende levensenergie en de grote kring van mensen die haar een warm hart toedragen en dagelijks uitzien naar haar komst, maakt deze vrouwen sterk. Waardoor ze bijvoorbeeld sterker staan bij het verlaten van een hun ontrouwe onbegrijpende man. Meerdere vrouwen die ik sprak, hadden geen gewoon gezinsleven meer. Ze missen daarvoor de gangbare onderdanigheid. (Is er antropologisch onderzoek verricht naar het leven van de Javaanse jamuvrouw?) Zo niet, dan moet dit gauw gebeuren, voordat ook dit fenomeen weggemoderniseerd is). Het zijn voornamelijk de 'eenvoudige' mensen, die nog willen wachten op hun langskomende dagelijkse rantsoen. De modern ingestelde kantoor-mens zal eerder elke morgen een - door aardige gemuzakkeerde fabrieksarbeiders aan hun machines gefabriceerd jamupoeder uit een plastic zakje leeggieten in een glas water. Ik weet genoeg als ik even bij de winkel van zo'n - in het zakelijk leven geslaagde - jamuverkoopster naar binnen kijk. Ook háár kruiden zullen werken, maar waarschijnlijk alleen op fysiek niveau, en inmiddels bewezen, slechts op beperkter schaal. terug Jamu, the ancient art of herbal healing Op onderstaande site vindt je een artikel over 'Jamu Gendong' op Bali. Gendong = in een selendang op de rug dragen, zoals we als klein kind gegéndong werden. http://www.planetmole.org/06-01/jamu-gendong-indonesia.html Op de site van de Universiteit Leiden staat een artikel bij een tentoonstelling over geneeskrachtige kruiden en o.a. de rol van kruidenverkoopsters: http://www.nieuws.leidenuniv.nl/index.php3?m=&c=684 Andere artikelen met Engelstalige informatie over Jamu (gendong): http://www.herbalgram.org/youngliving/herbalgram/articleview.asp?a=869 http://www.fao.org/documents/show_cdr.asp?url_file=/docrep/X5336E/x5336e0u.htm Jamu gendong geeft in bijvoorbeeld Google, verbazingwekkend veel sites over dit onderwerp. Op Amazone.com is het volgende boek te koop: http://www.amazon.com/gp/product/9625935037/103-2803185-4310218?v=glance&n=283155 Mevrouw Kloppenburg, Indische geneeskrachtige plantengids Adressen waar je mogelijk nog meer informatie kunt vinden: Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KTLV) te Leiden http://www.kitlv.nl/Koninklijk Instituut voor de tropen (KIT) http://www.kit.nl/ |